Als er kraanvogels overkomen

Ik ben geen vogelaar. Dat moet ik misschien maar meteen zeggen. Mijn broers wel. Allebei. Mijn jongste broer maakt bovendien prachtige vogelfoto’s (waarvan ik me vaak afvraag hoe hij die beelden weet te vangen) en weet van vogels dingen waarvan ik niet eens wist dat er iets over te weten viel. En zoals dat gaat met enthousiaste mensen, steken ze je soms aan. Zo vertelde mijn broer me over de kraanvogeltrek. Ieder najaar trekken enorme aantallen kraanvogels vanuit hun broedgebieden in Scandinavië naar het zuiden. Een deel overwintert in Spanje. Onderweg zijn er vaste plekken waar ze neerstrijken om uit te rusten en voedsel te zoeken. Een daarvan is de omgeving van Diepholz in Duitsland, waar in het najaar grote groepen kraanvogels samenkomen.

Maar het interessantste kwam daarna. Ze konden ook over mijn huis vliegen. Konden. Want hun route hangt onder andere samen met het weer en de wind. Het ene moment lijkt het erop dat ze mijn kant op komen, het volgende moment vliegen ze een route waarbij ik hooguit naar een volkomen kraanvogelloze lucht kan staren.

Gelukkig bestaan er tegenwoordig websites waarop de trek wordt gevolgd. Ik checkte net de kraanvogelradar en wat denk je? Zondag draait de wind en wordt het kouder. De kans is groot dat de kraanvogels dan gaan vertrekken. Volgens de app Kraanvogelradar Alerts zijn de vogels al van Zweden naar Duitsland gevlogen. Dus zeker in het oosten van het land: houd je oren open! Want voordat je ze ziet, kun je ze horen. Kraanvogels hebben een heel karakteristiek, trompetterend geluid. En zeker als ze met een grote groep overvliegen. Zodra je het eenmaal kent, gebeurt er iets vervelends: je gaat het overal in horen.

Was dat er een? Stoel naar achteren. Naar buiten. Niets. Weer naar binnen.

Een half uur later. Wacht. Ik hoor er een paar. Weer naar buiten.

Mijn productiviteit zal gedurende de kraanvogeltrek vermoedelijk enige schade oplopen.

Vorig jaar kwam het moment waarop het wél raak was. Een hele groep trok over. Hoog boven mijn huis, in formatie, op weg naar het zuiden. Ik vond het indrukwekkend. Misschien juist omdat ik inmiddels wist waar ze vandaan kwamen en waar ze naartoe gingen. Vogels die vanuit Scandinavië onderweg zijn naar hun overwinteringsgebieden, duizenden kilometers afleggen en ondertussen gewoon over mijn huis vliegen. Daarna bleef ik luisteren. Zelfs wanneer ik 's avonds in bed lag, hoorde ik soms dat kenmerkende geluid buiten. Daar gingen er weer een paar. En gek genoeg vond ik dat misschien nog wel mooier. Even weten dat er hoog boven je, terwijl jij gewoon onder je dekbed ligt, een reis bezig is die al misschien al eeuwen ieder voor- en najaar wordt gemaakt.

En zo ben ik dus, dankzij mijn broers, iemand geworden die in het voor- en najaar naar kraanvogels luistert. Geen vogelaar, hoor. Laten we vooral niet overdrijven. Want eerlijk is eerlijk, al doe ik nog zo mijn best, ik zie ze gewoon niet. ‘Kijk, een ijsvogel,’ riepen mijn broers een keer in koor toen ze hier op bezoek waren. Een ijsvogel is weliswaar klein, maar turquoise en valt dus best op. Je voelt ‘m zeker al aankomen: niets gezien. En kraanvogels hebben gelukkig een formaat dat je niet zo makkelijk over het hoofd ziet.

Maar nu eerst wachten op de trek naar zonniger oorden. Zondag. Vliegen ze bij mij over? Of bij jou?

Kraanvogels gemist? Niet getreurd! Eind februari/begin maart vliegen ze weer terug naar hun broedgebieden in het noorden. Ook dan kunnen ze over Oost-Nederland trekken.

Vanaf zondag en eind februari zit ik met oren gespitst achter mijn bureau. Raam stukje open. Computer aan. Gewoon aan het werk. Met ongemerkt één oor buiten. Voor het geval dat.

Foto's kraanvogels : Rob Zakee